Kącik logopedyczny
Rozwój mowy i komunikacji jest ściśle powiązany z nabywaniem przez dziecko innych umiejętności z różnych obszarów np. sprawność całego ciała. Każdedziecko rozwija się w swoim tempie, jednak istnieją ogólne normy, które pozwalają ocenić i kontrolować, czy dziecko osiąga tzw. kamienie milowedla danego okresu.
Etapy rozwoju mowy u dzieci w wieku przedszkolnym
Okres przedszkolny (3-6 lat) to czas, w którym dziecko opanowuje język, określany jako okres swoistej mowy dziecięcej. Jest to najbardziej intensywny moment doskonalenia się umiejętności komunikacyjnych dziecka, które według literatury rozpoczyna się między 3-4 rokiem życia.
Dziecko 3-letnie:
- Tworzy zdania dwu- i trzywyrazowe.
- Zadaje bardzo dużo pytań.
- Mówi około 1000 słów.
- Mówi o sobie używając formy ,,ja”.
- Może opuszczać głoski lub sylaby w wyrazach lub przestawiać ich kolejność.
- Jego mowa jest zrozumiała dla otoczenia.
- Wypowiada samogłoski [a, o, e, u, i, y] oraz spółgłoski [p, b, m, ł, l, j, k, g, h, f, w, t, d, n, ń, ś, ź, ć, dź].
Dziecko 4-5 letnie:
- Tworzy zdania złożone, prawidłowo stosując większość form gramatycznych.
- Mówi od około 1500-2000 słów.
- Posiada bogaty słownik czynny i bierny.
- Może mieć trudności z wymową niektórych głosek (szczególnie sz, ż, cz, dż, r).
- Opowiada historyjki, zadaje liczne pytania.
- Opowiada o swoich przeżyciach.
- Wyraża swoje potrzeby.
Dziecko 6-letnie
- Doskonali wymowę wszystkich głosek, opanowuje prawidłową wymowę głoski [r].
- Buduje zdania złożone, prowadzi dialog.
- Mowa jest w pełni zrozumiała.
Prawidłowy rozwój mowy powinien zakończyć się pod koniec wieku przedszkolnego.Dziecko rozpoczynające naukę szkolną powinno wymawiać prawidłowo wszystkie głoski, a mowa powinna być w pełni zrozumiała, aby w pełni osiągnąć gotowość szkolną.
Czynniki wpływające na rozwój mowy
Na rozwój mowy wpływają liczne czynniki, między innymi:
- Prawidłowy słuch – słuch to zmysł mający ogromne znaczenie w rozwoju mowy. Uszkodzenie narządu słuchu negatywnie wpływa na percepcję słuchową dziecka i na jego opanowywanie umiejętności językowych.
- Środowisko – rozwój mowy w dużym stopniu zależy od otoczenia w jakim przebywa dziecko, rodzice i najbliższe osoby, powinny dostarczyć dziecku poprawnych wzorców językowych.
- Prawidłowy rozwój i sprawność aparatu artykulacyjnego.
- Ogólny rozwój psychofizyczny dziecka.
Kiedy należy skonsultować się z logopedą?
Z uwagi na indywidualny charakter rozwoju mowy, warto zwrócić uwagę na sygnały ostrzegawcze, które mogą wskazywać na potrzebę konsultacji logopedycznej:
- Brak zdań w mowie dziecka, mowa niezrozumiała dla otoczenia.
- Znaczne upraszczanie wyrazów, ograniczony zasób słownictwa.
- Nieprawidłowa wymowa wielu głosek.
- Wysuwanie języka między zęby podczas wymowy.
Jeśli coś w rozwoju mowy Twojego dziecka Cię niepokoi, nie czekaj, zgłoś się do logopedy. Im wcześniejsze zauważenie problemu, wdrożenie odpowiedniej terapii, tym lepsza i szybsza droga do wypracowania odpowiedniej wymowy.
Patrycja Wyrzykowska
4
